Sabataycılık, Sabatay Sevi Gerçekleri ve Mum Söndü Olayı Nedir?


518
1.1k shares, 518 points

Uzun bir süredir üzerinde çalıştığım ve araştırdıkça bambaşka derin bilgilere ulaştığım bir konu ile karşınızdayım arkadaşlar ben Volkan Çelik.
Bu kez Sabataycılık ve Sabatay Sevi’den bahsedeceğiz, uzun bir video sizleri bekliyor.
Bu arada yahudilerin en gizli ve bulunduğu kabın şeklini alan sabataycılar dinsel önder olarak Sabatay Sevi’yi seçmişlerdir, sabatay sevi ise beklenen Mesih olduğunu açıklamış ve bu doktrin üzerine gizli hayatlarına devam etmişlerdir. Peki eğer yahudi sabatay sevi mesih olduğunu açıklamış ve kabul görmüş ise şu an yeniden dünyaya gelmesini bekledikleri isa mesihi neden bekliyorlar ?


Zaten gelmiş olduğunu kabul etmişler …. Enteresan …
Başlıyoruz.
Osmanlılar döneminde Yahudiler arasında meydana gelen en önemli olay, Sabatay Sevi hareketidir. 17. yüzyılın ortalarında İzmir Yahudilerinden Sabatay Sevi, kendisini Yahudilerin kurtarıcı mesihi ilan etmiştir. Onun bu davranışı, Ortadoğu ve Avrupa Yahudileri arasında heyecan uyandırmış ve bir çok taraftar toplamıştır. Sabatay Sevi’nin bu davranışını bir isyan hareketi olarak gören Padişah IV. Mehmet onu sarayına getirtmiş ve Mesihliğini mucize göstererek ispat etmesini istemiştir. Sahte Mesih Sabatay Sevi, padişahın bu isteğini yerine getiremeyince, kendisinden Müslüman olmakla ölüm arasında tercihte bulunması istenmiştir. Sabatay Sevi, görünürde Müslüman olmayı tercih etmiştir. Bunun üzerine Sabatay Sevi’ye Mehmet adı verilmiş ve kendisine maaş bağlanmıştır.

Sahte Mesih Sabatay Sevi, görünüşte Müslüman olmakla birlikte eski inançlarını gizlice sürdürmüştür. Ölümünden sonra, taraftarlarından bir kısmı onun yolunu devam ettirmişlerdir. Bunlar Selanik’e yerleşerek Sabataycılığı devam ettirmeye çalışmışlardır. Sabataycılar, Müslüman görüntüsü altında Ortodoks Yahudilik’ten farklı olarak Tevrat-Kabbala ekolüne bağlı bir sistem geliştirmişlerdir. Sistemlerinin özünü mesih beklentisi oluşturmaktadır. Sabataycılara göre, Mesih Sabatay Sevi’nin tekrar geri gelmesiyle vaat edilen kutsal topraklara gidecekler ve gerçek İsrail’i kuracaklar ve dünyanın idaresi onlara kalacaktır

İnançları ve uygulamaları bakımından Ortodoks Yahudiler tarafından sapkın olarak görülen Sabataycılar, bazı durumlarda Yahudilerin yanında yer almışlardır. İstanbullu Yahudilerin destek vermediği Siyonizm hareketine, Sabataycılar idealleri doğrultusunda desteklemişlerdir. Sabataycı olduğu iddia edilen dönemin etkili isimlerinden gazeteci Ahmet Emin Yalman, İsrail’in kuruluşunu destekleyen yazılar yazmıştır.

1924 nüfus mübadelesi sonucunda İstanbul’a gelip yerleşen Sabataycılar, Selanikliler ve Dönmeler adıyla da anılmaktadırlar. Özellikle “Dönmeler” adı literatüre girmiştir. Sabataycılar kendilerini gizledikleri için nüfus sayıları bilinmemektedir.
işte böyle söylenmiştir değerli arkadaşlar. İsterseni işin içyüzüne yani ayrıntılara şöyle br göz atalım.
Sabataycılık ve Sabatay Sevi
Osmanlı’dan günümüze Sabataycılar Yahudi haham Sabatay Sevinin 1648 yılında Mesihliğini ilan ettikten sonra Yahudiler arasında büyük çalkantılar meydana geldi. Çünkü, İspanya’dan sürülme ve Doğu Avrupa’da yaşadıkları sıkıntılar üzerine bas gösteren bunalımlar bu dini topluluk arasında bir Mesih beklentisi yaygın bir hal almıştı. Fakat Sevinin 1666’da Müslüman olması üzerine, Yahudilerde bir rahatlama görülmesiyle birlikte, Sevinin bu yeni durumunu tevil ederek bağlılıklarını sürdürenler de oldu. Bunların başında Gazze’li meşhur haham Nathan gelmektedir. Nathan, yeni din yorumu ve Sabatay’ın fikirlerinin kabul görmesinde etkin bir rol oynamıştır.

İzmir Agora yerleşkesindeki Sabatay Sevi’nin evi

Sabatay Sevinin Müslüman olmasından sonra eski inançlarını ve Mesihlik iddialarını bırakmadığı, gizlice kendisine bağlı dini bir cemaat oluşturma yoluna gittiği birçok kaynakta belirtiliyor. Ancak Osmanlı yönetimi onları İhtida etmiş, hidayete ulaşmış yani Müslüman kabul ettiği için tarih belgelerinde haklarında pek bilgi yer almıyor. Sabatay Sevi’nin görünürde Müslüman olduktan sonra, Yahudi mistizminin kaynağı Kabala’yı kendi yorumladığı biçimiyle bir çeşit yeni bir mezhebi inşa ettiği günümüzde yaşayan Sabataycılar tarafından da belirtilmektedir. İbrahim Alaettin Gövsa, Sabatay Sevi isimli eserinin 68. sayfasında bir olayı anlatıyor:

Sabatay Sevi’nin (Mehmed Efendi adi ve Müslüman kıyafeti ile) İstanbul’da yine eski müritlerinden bir kısmını toplayarak ayinler yaptığını, Girit seferinden dönen Sadrazam Fazıl Ahmed Paşa’ya haber verdiler. Sadrazam kendini çağırtarak “Bu ne iştir? Sen hala uslanmadın mı?” diye tembih ettiği zaman Sabatay ağız kalabalığına başladı ve meşhur olan kurnazlığı ile; “Aman Sultanım, ben birtakım akrabamı, dostlarımı Müslüman yaptığım gibi bunları da dini celil İslam’a celp ve davet etmeğe uğraşıyorum.” yolunda cevaplar verdi ve bu sözlerle bir müddet takipten kurtuldu. Sadrazamın adamları onu bir gün Boğaziçi’nde Kuruçeşme’de müritleriyle birlikte İbrani bir dua okurken buldular. Bu hadise üzerine İzmirli Mesih kendisini unutturmak ve izini kaybettirmek için Kuruçeşme’yi bırakarak Kağıthane civarında issiz bir köseye çekildi. Fakat müritlerinin bir müddet sonra orada da etrafına toplanıp ayinler yapmaya devam ettikleri görüldü. Is tekrar Sadrazam’a haber verilince Fazıl Ahmed Pasa kızdı ve onun adamları ile birlikte Arnavutluk’taki Berat kasabasına sürülmesini emretti. Sabatay Sevi, orada asil adi Yoheved olan Selanikli bir Musevi kadın ile evlenmiştir ki Sabataylığı kabul eden bu kadına da Ayşe Hanım adı verilmiştir. Kayınbiraderi Josef Kerido da Abdullah Yakup ismini almıştır.

Prof. İlber Ortaylı, Selanik şehrinin, cemaatin başlıca yerleşme yeri olduğunu, Osmanlı İmparatorluğu’nun son döneminde özellikle eğitime önem verdiklerini belirtiyor. Osmanlı arşivlerinde ve tarih kaynaklarında pek bir bilgiye rastlanmadığını belirten Ortaylı, Osmanlı’nın son döneminde modernleşmenin önemli taşıyıcılarının Sabataycıların arasında çıktığını belirtiyor. 19. yüzyılda Selanik’te bu cemaatin iktisadi ve kültürel bakımdan bütün diğer topluluklardan üstün oldukları anlaşılıyor. Nitekim Mayıs 1901’de Selanik’e vali olan Mehmet Tevfik Bey, hatıralarında, Fevziye Mekteplerinin (mektepleri bu cemaatin kurduğunu zikretmiyor ve belki bilmiyor) diğer mekteplerin üstünde olduğunu ve iyi memur yetiştirdiğini belirtmektedir. Bu okullar hakkında önemli bir noktayı belirtelim; Selanik sosyal hayati içinde, bu okullar geniş kabul gördüler.

Mustafa Kemal Atatürk’ün Çocukluk Fotoğrafı

Sabataycı gençleri eğitmeyi amaçlayan bu okullar, nihayet kurucularının da ideoloji ve dünya görüsü değişikliği geçirmesine sebep oldu. Artık bütün Osmanlıları, bilhassa Müslüman Türk çocukları eğitmekten memnun oluyorlardı. “”Nitekim çocuk Mustafa Kemal (Atatürk) modern eğitim veren böyle bir ilkokula giden Müslüman Türklerdendir””. Kendisinin anlattığına göre annesi geleneksel bir Kuran okuluna, babası ise Şemsi Efendi’nin kurduğu bir okula gitmesini istemişti. Semsi Efendi Sabataycıdır. Kapanî grubundan olduğu söyleniyor. Fakat Karakaş grubu ile işbirliği yapıyor ve eğitimle bu rakip iki dönme grubunun birliğini sağlamak istiyormuş.

Sabataycıların özellikle Mevlevi tarikatı çatısı altında örgütlenmeleri de dikkat çekici. Esin Eden ve Nicholas Stavroulakis tarafından yazılan ve su anda Türkiye’de de piyasada satılmakta olan “Salonika, A Family Cookbook” (Selanikli Bir Ailenin Yemek Kitabı) isimli eserde Sabataycı ailelerin Mevlevi tarikatını benimsedikleri belirtiliyor ve kendi aile fertleri hakkında da bilgi veriliyor. Laiklik ve ittihatçılığın öncüleri Sabataycı Selanikli Sabataycıların bilinen tek yayını olan Gonca-i Edep’te Mevlevilik’ten övgüyle bahsedildiğini belirten Ortaylı, dergide eğitim konusuna özel bir ilgi gösterildiğini vurguluyor:

Sabataycıların, batılılaşma ve eğitim yoluyla, durumlarını düzeltme ve özgürleşme konusunda Musevilerin önüne geçtiği açıkça görülüyor; bir anlamda Bati Avrupa’da Musevilerin kendi cemiyetlerine yaptıkları kültürel katkıyı, Türk cemiyetinde Sabataycılar yaptılar. Nitekim bir müddet sonra kurularak Fevziye ve Terakki gibi gerçek anlamdaki gymnasium’lar laik eğitime önem vermiştir. Onların bugünkü devamı olan Işık Lisesi de (İstanbul) kanuni zorunluluk olan din derslerini laik bir retorik ile sürdürmektedir.(…) Selanik Sabataycılar’ı İstanbul’a göç ettiklerinde benzer mektepler kurdular ve laik-ulusalcı bir Türk eğitim sisteminde öncü oldular. Kendisi de Sabataycı bir aileye mensup Ilgaz Zorlu da, Evet, Ben Selanikliyim isimli kitabında bu okulların İttihad ve Terakki Hareketi’nin ortaya çıkmasında önemli rol aldığını ve İttihadçıların bir çoğunun bu okullarda yetiştiğini belirtiyor.

Osmanlının son döneminde Sabataycıların devlet bürokrasisinde etkin konuma geldiklerini görüyoruz. Yabancı dil bilmelerinden de kaynaklanan artı yeteneklerle dış ticaret ve hariciyede kilit noktalara kadar yükselen Sabataycıların bu alanlardaki etkinliği günümüzde de sürmektedir. Bu arada dönme denen Sabataycılar laik bir ulusalcılığı benimseyen grup olarak Jön Türk hareketi ve İttihat Terakki içinde de yer almışlardır. Nitekim imparatorluğun ünlü Maliye Naziri Mehmed Cavid Bey -ki aynı zamanda kuvvetli bir iktisatçı idi- Sabataycıdır. Diğer bir maliye naziri olan Nüzhet Faik, dahiliye nazırlarından Mustafa Arif, maarif müsteşarı ve hukuk profesörü Muslihiddin Adil, Sabataycı kökenliydiler. Türk matbuatının önemli siması, Vatan gazetesi sahibi Ahmed Emin (Yalman) da Sabataycı idi ve bu konuda ilk tefrika 1924 Ocak ayında onun gazetesinde yayımlandı. Orduda, matbuatta ve İttihat ve Terakki çevrelerinde Sabataycılar vardı. Gelecek bölümde varlıkları günümüze kadar uzanan Sabataycı fırkalar ve Cumhuriyet döneminde etkin olan Sabataycıları ele alacağız.

Dönmelerin inanç ve ritüelleri Sabataycılığın temel dini inanç kaideleri, Yahudiliğin mistik ekollerinden Kabbalistik metodun Levi yorumundan oluşmaktadır. Gerek ayinler ve gerekse ritüeller tamamen gizli tutulduğundan bilimsel araştırmalara kaynaklık edebilecek bilgileri elde etmek imkansız gibi. Sabataycı din adamlarının açıklamaları bu konuda yapacakları açıklamalar toplumun aydınlanmasına yardımcı olabilir ancak. Ilgaz Zorlu, Kabbala’nın esaslarını anlattığı kitabında, Yahudiliğin mistik yorumlarını özetledikten sonra şunları belirtiyor: Genellikle iddia edildiği üzere Sabataycı hareket Yahudiliğe karşı ve ondan kopuk bir yapıda da değildir, sadece mistik Yahudiliğin vazgeçilmez yapısı onu ister istemez farklı kılmıştır. Günlük dua ve ritüellerde Yahudiliğin temel prensipleri korunmakla birlikte, özellikle gece yarısı sonraki zaman aralığında bunlar daha da arttırılmıştır.

Sabatay Sevi’nin taraftarlarına inanç esasları olarak 18 maddelik bir nizamname bıraktığı çeşitli kitaplarda yer almaktadır. İbrahim Alaettin Gövsa’nın Sabatay Sevi isimli eserinde Avram Galante’nin Ibranice’den Fransızcaya tercüme ettiğini belirttiği bu ilkelerden bazılarını özetleyerek buraya alıyoruz:

İşte Efendimiz, kralımız ve Mesihimiz Sabatay Sevi’nin on sekiz emri bunlardır.

Şerefi müzdad olsun!

★ Halikin birliğine dair iman muhafaza olunsun.
★ Mesihin hakiki Mesih olduğuna, ondan başka halaskar (kurtarıcı) bulunmadığına, efendimiz, kralımız, Sabatay Sevi’nin Davud neslinden geldiğine iman edilsin.
★ Ne Tanrı’nın, ne de Mesih’inin adına yalan yere yemin edilmesin. Çünkü Tanrı’nın adi da onda mündemiçtir.
★ Mesih’in sırrını anlatmak için içtimadan içtimaya gidilsin.
★ Davud’un Mezamiri her gün gizli olarak okunsun.
★ Türklerin adetlerine, onların gözlerini örtmek maksadı ile, dikkat edilsin. Ramazan orucunu tatbik için sıkıntı gösterilmesin.
★ Onlarla (yani Müslümanlarla) nikah akdedilmemesi lazımdır.
şeklinde devam ediyor.
Sabataycıların bayramlarına göz atalım.
Gövsa bunun dışında Sabataycıların bayramları da olduğunu belirtiyor. Bunlar yılın çeşitli günlerinde ve her biri ayrı bir anlam taşıyan 16 tanedir.

Bunların içinde en ilginci ise Mart 22’de yani baharın birinci gününde kutlanan Kuzu Bayramı, Dört Gönül Bayramı ya da diğer bir deyişle Mum Söndü diye bilinen gizli bayram. Bu kuzu bayramı hakkında Sabatay zümresi mensuplarından Karakaşzade Rüştü, 1924 tarihinde Vakit gazetesi muharririne su izahatı vermişti: Kuzu bayramı 22 Adar’da (Mart) yapılır. Bu bayram geceye mahsustur ve her sene kuzu eti ilk defa bu bayram ilişkisi ile ve hususi merasimle yenir. Bu merasimde en aşağısı ikisi erkek ikisi kadın olmak şartıyla evli dört kişinin bulunması lazımdır. Bu çiftlerin sayısı artırılabilir. Kadınlar iyi giyinmiş ve elmaslar ile süslenmiş oldukları halde sofra hizmetinde bulunurlar. Yemekten sonra biraz eğlenilir ve muayyen zamanda ışıklar söndürülerek karanlıkta kalınır. Bu bayram vesilesi ile doğacak çocuklar bir çeşit kutsiyeti haiz tanınırlar. Ona (Dört Gönül Bayramı) adi verilir.

Helmut Werner / Kabbala


Evet duyduğunuz gibi arkadaşlar oldukça ilginç. Bu konuda düşünceleriniz varsa lütfen yorumlarınızda uzun uzun belirtin. şimdiden teşekkürler.
Devam edelim.
Konuyu araştırmaya başladığımda böylesine derin bir toplumsal ve siyasal tablo ile karşılaşacağımı doğrusu ben de tahmin etmemiştim. Ancak uzun bir araştırmadan sonra karşılaştıklarım beni şaşırttığı gibi bir çok gerçeğin bu gizlilikten dolayı bilinmezliğini sürdürdüğünün de farkına vardım. Elbette şimdilik kamuoyuna yanıltmasında mahsur gördüğümnoktalar da söz konusu. Amacım dini bir topluluğu kötülemek, sansasyon yaratmak değil. Toplumumuzu derinden etkileyen bu cemaat mensuplarının kimler olduğu, neler yaptıkları, bugüne kadar nasıl bir seyir izlediklerinin bilinmesi gerekmektedir. Bunları bilmek halkımızın hakki. Gizem her zaman merak uyandırmıştır. Fakat doğruların ve gerçeklerin kapalı kalmasının da bir anlamı yok. İleride daha kapsamlı araştırmaların yapılacağını ümit ediyorum.
Gizlilik, başkalarının merakini daha da kamçılayacağından, bu alandaki gerçeklerin olduğu gibi halkımıza yansıtılması alanında görev, en çok, bu cemaate mensup kişilere düşmektedir.

Siyonizm ve siyon tarikatı hakkında ayrıntılı bilgi edinmek isterseniz kanalımızda yer alan videoları mutlaka incelemelisiniz, linklerini açıklama bölümüne ekledim. Siyonistlerin amaç ve planları sizleri şok edecektir arkadaşlar.
İsterseniz devam edelim.
Tarikat-Siyaset-Medya-Sermaye alanlarında etkili olan Sabataycılar hakkında bilgiler, Sabataycılarda cinsel hayat ve saplantılar, ayrıca Sabataycı mezarlıkları gelecekte ele alacağım konulardan birkaçı. ilerleyen tarihlerde video olarak gelecek. Bu konularda bilginiz birikimleriniz varsa mutlaka yorumlarınızda belirtmeye çalışın.

Bir başka bölüme geçiyoruz.


Sabataycı Mezarlıkları

Sabataycılar gerek ilk dönemde yoğun olarak yaşadıkları Selanik’te, gerek daha sonraları Türkiye’nin başta İstanbul olmak üzere İzmir ve Bursa gibi şehirlerine yerleştikten sonra ölülerini ayrı mezarlıklara defnetmeyi tercih etmişlerdir. Selanik’te mahalle olarak da diğer dinlere mensup insanlardan ayrı bir yerleşim düzeni kurmuşlar. 1924 ahali mübadelesi gereği geldikleri Türkiye’de de belli merkezlere yoğun olarak ilgi göstermiş ve içe kapanık bütünlüklerini böylece korumaya çalışmışlardır. Ancak zamanla farklı mahalle ve şehirlere yerleşerek bir çeşit fiziki asimilasyona uğramakla birlikte cemaat yapılarını korudukları görülmektedir.

İstanbul’da, Karakaşlar cemaatinin mezarlığı, Üsküdar Bülbülderesi’nde yer alıyor. Sabataycılığı sürdürme konusunda diğer cemaatlerden daha aktif olduğu belirtilen bu cemaatin mezarlık konusunda da hassas davrandığı görülmektedir. Bülbülderesi mezarlığında az sayıda da olsa bazı Kapancılar’ın yer aldığı belirtiliyor. Yakubiler ise Maçka’daki mezarlığa ölülerini defnetmektedirler. Yakubiler’in yoğun olarak İzmir’de yaşadıkları belirtiliyor. Medya patronlarından Bilgin ailesi bu gruba mensuptur. Kapancılar cemaatinin ise Feriköy mezarlığında satın almış oldukları ayrı bir bölüme ölülerini defnettikleri biliniyor. Sabataycıların mezar sekli ve taşların işlemesi tamamen farklı. Genellikle seramik üzerine çıkartma resim bu mezar taşlarında yer alır. Yazıların üslubu da farklılık arz ediyor. Dikkat çeken nokta ise Ey zair diye başlaması. Sekil olarak da dönem dönem farklılık arz etse de kendilerine özgü çiçek işlemeler ve Müslüman mezarlarından farklı geometrik sekil vermeler dikkat çekmektedir.

Sonuç olarak

Kim bu Sabetaycılar?.. Ya da diğer bir deyişle dönmeler?..
Türkiye’de bu konu üzerine pek çok araştırma yapan ve yayınlayan en önemli kişi Yalçın Küçük oldu.

Küçük isimlerden yola çıkarak birçok ünlünün Sabetaycı olduğunu iddia ediyor
İŞTE KÜÇÜK’E GÖRE SABETAYCI OLAN İSİMLER…
İSMAİL CEM
HÜLYA AVŞAR
KEMAL DERVİŞ ki “Derviş ailesi Sabetayistlerin Kapanî kolunun lideridir.”
CEM BOYNER
BEHİCE BORAN
MAZHAR ALANSON
GÜLBEN ERGEN
DİNÇ BİLGİN
TANSU ÇİLLER
YAŞAR KEMAL
DENİZ AKKAYA
NAİM TALU ki Yalçın Küçük, Naim Talu için, Cumhuriyet Türkiye’sinde Başbakanlık koltuğuna oturabilmiş ilk Sabatiyst diyor.
ALTAN ERBULAK
YUNUS NADİ
SEDAT SİMAVİ
YILMAZ ERDOĞAN
AYŞE ARMAN
SERTAP ERENER ki “Işık Lisesi öğrencisi Sertap Erener, Sabatayist basının dünyaca meşhur ettiği bir şarkıcıdır.”
ÇEVİK BİR
RAHŞAN ECEVİT ve daha birçok ismi sayabiliriz.

Kısaca söylemek gerekirse;
Yine, ölümünden kısa süre önce oğlu Aydın Menderes’in dile getirdiği gibi Ali Adnan Menderes’in dahi Sabetaycı olması ve Karakaşi gurubuna mensup olarak idama gittiği çok önemli bir iddiadır. Kapanilerin,Karakaşilere iktidarı kaptırma endişesi olarak söylenen bu durum için Menderes’in, Sabetaycıların sıklıkla yaptığı gibi -er ekli bir soyadını, ERTEKİN soyadını aldığından bahsedilir. Sonra mahkeme kararı ile yakın arkadaşı Edhem’in soyadını almış ve Menderes yapmış. Menderes’in eşi Berin Hanım’da meşhur Sabetaycı aile Evliyazadelerin kızı olduğu zaten Sabetaycıların asla dışarıya(dönme olmayanlara) kız vermediği ve dışarıdan kız almadığı bilinen bir şeydir.

İşte 31 Mayıs 1665 tarihinde “Mesih” olduğunu iddia eden ve “dönmelik” olarak bilinen bir mezhep kuran Sabetay Sevi, Osmanlı’da ve Türkiye Cumhuriyetinde bu kadar önemli olaylara sebep olmuştu. Hiç merak edilmemesi tuhaf değil mi?


Like it? Share with your friends!

518
1.1k shares, 518 points
Choose A Format
Personality quiz
Series of questions that intends to reveal something about the personality
Trivia quiz
Series of questions with right and wrong answers that intends to check knowledge
Poll
Voting to make decisions or determine opinions
Story
Formatted Text with Embeds and Visuals
List
The Classic Internet Listicles
Countdown
The Classic Internet Countdowns
Open List
Submit your own item and vote up for the best submission
Ranked List
Upvote or downvote to decide the best list item
Meme
Upload your own images to make custom memes
Video
Youtube, Vimeo or Vine Embeds
Audio
Soundcloud or Mixcloud Embeds
Image
Photo or GIF
Gif
GIF format