KAF DAĞI ZÜMRÜDÜ ANKA VE KAF SURESİ HAKKINDA BİLDİKLERİNİZİ UNUTUN


524
1.2k shares, 524 points

Kaf Dağı Efsanesi Nedir?

Masalların vazgeçilmez noktalarından olan Kaf Dağı efsanesi, aynı zamanda mitolojimizde de sıklıkla duyduğumuz bir yerdir. Türk mitolojisinin yanında Pers mitolojisinde de yeri olan bu noktada Zümrüd-ü anka kuşu yaşamaktadır. Dünyayı çevreleyen en büyük sağ olduğu düşünülen Kaf Dağı’nın içerisinde cin ve peri gibi masalsı yaratıklar da yaşamaktadır. Kaf Dağı Kuran içerisinde de Kaf Suresi ile bağdaştırılmıştır. Pek çok inanışa ev sahipliği eden bu efsanevi dağa gelin daha da yakından bakalım.

Kaf Dağı Efsanesi Ne Anlama Geliyor?

Kaf Dağı, İran mitolojisinin en önemli parçalarından biridir. Dağın, dünyanın en heybetli dağlarının toplamından oluştuğu rivayet edilir. Öyle ki dağa normal bir insanın ulaşabilmesi mümkün değildir. Bunun haricinde Kaf Dağı’nın doruklarında cinlerin ve perilerin yaşam alanları da bulunmaktadır. Ayrıca diğer pek çok mitolojik yaratığın da bu dağın çevresinde konuşlandığı düşünülmüştür.

Zümrüd-ü Anka kuşu olarak bilinen efsanevi kuşun da yuvası Kaf Dağı’nın eteklerinde bulunmaktadır. Öyle ki efsaneye göre, insanlardan daha konuşkan ve bilgili olan bu yaratık, dağdaki dev bir şatoda yaşamaktadır. Dönemin hükümdarları ve devlet adamları, Kaf Dağı’na çıkarak Anka kuşundan akıl almaktadırlar. Kuş, onlara devletin nasıl yönetilmesi gerektiği konusunda tavsiyeler vermektedir. Anka kuşunun Pers mitolojisindeki adı da Simurg’dür. Simurg ve Anka kuşu aynı yaratığı birebir olarak temsil etmektedir.

Kaf Dağı ve İslamiyet

Kaf Dağı efsanesi, kendisine İslam mitolojisinde de yer bulmaktadır. İnanışa göre dağın heybeti tüm kainatı temsil etmektedir. Hatta Kaf Suresi’nin de bu dağın hikayesi ile ilişki halinde olduğu tahmin edilmektedir.

Kaf Suresi’nde surenin başlangıcı olan Kaf harfinin bu dağı temsil ettiği düşünülmektedir. Suredeki dağ tasviri ise yeşil zümrütlerle kaplı bir dağ olarak yapılmıştır. Kaf Dağı Kuran içerisinde kendisine bu şekilde yer bulmuştur. Bunun yanı sıra İslamiyet inancında da olan Nuh Tufanı için de Kaf Dağı önemli bir roldedir. Pek çok inanışa göre Nuh Peygamber’in gemisinin parçalarına Kaf Dağı eteklerinde rastlanılabileceği söylenmiştir. Bundan yola çıkarak da Ağrı Dağı’nın aslında eskilere göre Kaf Dağı olarak bilindiği fikrine de varılmıştır. Efsanenin ilk patlak verdiği zamanlarda Ağrı Dağı’nın heybeti dönemin uygarlıklarını cezbetmiştir. Bu yüzden Kaf Dağı’nın ihtişamı ile Ağrı Dağı’nın yüksekliği her daim kıyaslanır olmuştur.

DÜNYANIN KUTSAL DAĞ BAKIŞI

Dinlerde kutsal mekân anlayışının gelişmesine paralel olarak dağlar, ilâh ya da ilâhların ikamet veya tecelli mahalli olduğuna yahut ulûhiyyetle irtibata geçildiğine inanılan yerler olarak saygı görmüştür. Kutsal dağ kültüne hemen hemen bütün kavimlerde rastlamak mümkündür. Bunların bazılarında yeryüzünün veya yer ve gök cisimlerinin üzerinde durduğuna yahut destek görevi üstlendiğine inanılan tabiat üstü unsurları haiz dağ motiflerine rastlanmaktadır. İlkel mitolojilerdeki yaygın anlayışa göre yeryüzü bütün kara parçalarının anası olan bu dağ merkez alınarak yaratılmış ve onunla gökyüzünden ayrılmıştır. Bu dağ, çadırı destekleyen direk gibi gökyüzünü taşımakta ve yeryüzünün dengesini korumaktadır. Mevcut bütün dağların da yeraltından birer damarla ona bağlandığı kabul edilir. İptidai kültürlerden itibaren gelişim süreci izlenebilen bu motif İslâm kültüründe Kafdağı adıyla bilinir. Kur’an’da bir bilgi bulunmamasına rağmen tefsir, tarih ve edebiyat literatüründe bu konu genişçe işlenmiştir.

Kafdağı’nın mahiyeti tartışmalıdır. Bazı rivayetlerde somut gerçekliği, coğrafî varlığı olan bir dağ, bazılarında soyut, mistik bir sembol olarak kabul edilmektedir; ancak genel eğilim, dağın coğrafî olarak mevcut olduğu ve dünyayı kuşattığı şeklindedir.

Dünyanın merkezini teşkil eden kutsal dağ inancı Mezopotamya’da, Ural-Altaylar’da, Cermenler’de, hatta Malakka pigmeleri gibi kavimlerde de görülür. Japonya’da Fuji-Yama, Çin’de K’ouen Iouen, Hint geleneğinde Lokoloka, Budizm’de Meru dünyanın ekseni kabul edilen kutsal dağlardır.

Yahudi geleneğine göre Süleyman Mâbedi’nin üzerine inşa edildiği kaya (even şetiya) dünyanın merkezidir ve bütün dünyayı taşımaktadır. Yahova buraya tecelli etmiş, yeryüzü burası esas alınarak yaratılmıştır. Hıristiyanlara göre ise Îsâ’nın çarmıha gerildiği Calvaire (Ârâmîce Golgota) tepesi dünyanın merkezinde bulunmaktadır. Burası hem semavî dağın zirvesi hem de Hz. Âdem’in yaratıldığı ve defnedildiği yerdir (bk. DAĞ).

Kur’an’da Kāf sûresindeki kozmolojik âyetlerden (50/6-7) ve İbn Abbas’a dayandırılan, “Allah Teâlâ arzın peşinden onu kuşatan bir deniz, onun arkasından da bir dağ yaratmıştır ki ona Kaf denir. Gökyüzü onun üzerine sarkmaktadır…” şeklindeki bir rivayetten (İbn Kesîr, IV, 236-237) hareketle bu sûreyi Kafdağı’yla ilişkilendirenler olmuşsa da müfessirlerin çoğu buna katılmamıştır (Elmalılı, VI, 4494-4495). İslâm literatüründeki Kafdağı motifi esas olarak İbn Abbas ile Vehb b. Münebbih’e kadar götürülen birkaç zayıf rivayete dayandırılmış, bazı tarihçi ve müfessirler de Zerdüştî ve yahudi kaynaklarından aldıkları bilgilerle bu rivayetleri zenginleştirmişlerdir.

İsterseniz gelin birde simurgu yada zümrüdü anka kuşunu inceleyelim.

Simgurg bir diğer adıyla Zümrüdü Anka Kuşu, Pers mitolojisinde ortaya çıkan ve zaman içerisinde doğudaki hikâye ve efsanelerde de yer almaya başlayan bir kuştur. Efsanelerde bu ismi dışında Simurg, Sênmurw, Sîna-Mrû, Anka gibi başka isimlerle de anılmaktadır. Türk Mitolojisi’nde ise “Anka Kuşu” veya “Tuğrul Kuşu” olarak anılan bu kuş yabancı kaynaklarda ise “Phoenix” olarak geçmektedir. Pers edebiyatında Homa olarak tanımlanmış, Arapça kaynaklarda ise Rukh olarak yer alıyor.

ZÜMRÜDÜ ANKA KUŞU’NUN HİKAYESİ

Efsaneye göre kuşların hükümdarı olan ve Kaf Dağı’nda yaşayan Zümrüdü Anka, Bilgi Ağacı’nın dallarında yaşar ve her şeyi bilirmiş. Kuşlar Simurg’a inanır ve onun kendilerini kurtaracağını düşünürlermiş. Ama içlerinden onu gören olmamış. Simurg ortada görünmedikçe kuşkulanır olmuşlar ve sonunda umudu kesmişler. Simurg’un yuvası, etekleri bulutların üzerinde olan Kaf Dağı’nın tepesindeymiş. Bir gün uzak bir ülkede bir kuş sürüsü Simurg’un kanadından bir tüy bulmuş. Onun var olduğunu anlayan dünyadaki tüm kuşlar toplanmışlar ve hep birlikte Simurg’un huzuruna gidip, yolunda gitmeyen şeyler için yardım istemeye karar vermişler.

Kuşlar, hep birlikte göğe doğru uçmaya başlamışlar. İsteği ve sebatı az olanlar, dünyevi şeylere takılanlar yolda birer birer dökülmüşler. Yorulanlar ve düşenler olmuş. Önce ‘Aşk Denizi’nden geçmişler sonra ‘Ayrılık Vadisi’nden’ uçmuşlar. ‘Hırs Ovası’nı aşıp, ‘Kıskançlık Gölü’ne’ sapmışlar. Kuşların kimisi ‘Aşk Denizi’ne’ dalmış, kimisi ‘Ayrılık Vadisi’nde’ kopmuş sürüden. Kimi hırslanıp düşmüş ovaya, kimi kıskanıp batmış göle.

Önce Bülbül geri dönmüş, güle olan aşkını hatırlayıp; Papağan o güzelim tüylerini bahane etmiş (oysa tüyleri yüzünden kafese kapatılırmış); Kartal yükseklerdeki krallığını bırakamamış; Baykuş yıkıntılarını; Balıkçıl kuşu bataklığını özlemiş…

Ve nihayet beş vadiden geçtikten sonra gelen Altıncı Vadi ‘Şaşkınlık’ ve sonuncusu Yedinci Vadi olan ‘Yokoluş Vadisi’nde’ bütün kuşlar umutlarını yitirmiş. Kaf Dağı’na vardıklarında geriye sadece otuz kuş kalmış. Simurg’un yuvasını bulunca ögrenmişler ki ‘Simurg – otuz kuş’ demekmiş. Onların her biri birer Simurg’muş. 30 kuş anlar ki aradıkları kendileridir ve gerçek yolculuk, kendine yapılan yolculuktur.


Like it? Share with your friends!

524
1.2k shares, 524 points

What's Your Reaction?

hate hate
476
hate
confused confused
95
confused
fail fail
762
fail
fun fun
667
fun
geeky geeky
572
geeky
love love
286
love
lol lol
381
lol
omg omg
95
omg
win win
762
win
Editor

0 Comments

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Choose A Format
Personality quiz
Series of questions that intends to reveal something about the personality
Trivia quiz
Series of questions with right and wrong answers that intends to check knowledge
Poll
Voting to make decisions or determine opinions
Story
Formatted Text with Embeds and Visuals
List
The Classic Internet Listicles
Countdown
The Classic Internet Countdowns
Open List
Submit your own item and vote up for the best submission
Ranked List
Upvote or downvote to decide the best list item
Meme
Upload your own images to make custom memes
Video
Youtube, Vimeo or Vine Embeds
Audio
Soundcloud or Mixcloud Embeds
Image
Photo or GIF
Gif
GIF format